ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਜੂਨ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਆਬਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈਡੀ) ਦੁਆਰਾ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿੱਧੇ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੋੜ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਈ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਅੱਜ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਡੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਬੂਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਨ, ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਏਜੰਸੀ ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿੱਚ ਈਡੀ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦਲੀਲ ਕਿ ‘ਜਾਂਚ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ’ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਵੇਂ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫਸਾਇਆ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਡੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ "ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ" ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ: 1. ਸੀਬੀਆਈ ਕੇਸ ਜਾਂ ਈਸੀਆਈਆਰ ਐਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। 2. ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋਸ਼ ਕੁਝ ਸਹਿ-ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। 3. ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਤਲਬ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਈਡੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰਹੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਸਹਿ-ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਜੇ ਨਾਇਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਵਿਨੋਦ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਈਡੀ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਕਮ ਅਤੇ 40 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰਕਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਤਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, "ਨਿਆਂ ਸਿਰਫ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ," ਜੱਜ ਬਿੰਦੂ ਨੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀ ਗਈ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।